परिचय

प्रथम प्रयास

खापुङहाङ थरबारे

खापुङहाङ समुदाय सामाजिक संस्था काठमाडौं

किरात जातिको मूल थलो

मन्तव्यहरु

::  यता क्लिक गर्नु होस

दुई शब्दहरु

::  यता क्लिक गर्नु होस

शुभकामनाहरु

::  यता क्लिक गर्नु होस

लेखहरु

::  यता क्लिक गर्नु होस

हालसम्म वंशावली कार्यलाई टेवा पुर्‍याउनका लागि उत्साहका साथ सहयोग दिने व्यक्तिहरुको विवरण निम्नप्रकार छ।

Click Here
किरात जातिको मूल थलो
स्व. रमेशराज खापुङहाङ

किरात जाति कहाँबाट आएको हो, अथवा तिनीहरुको मूल थलो कहाँ हो? किरातीहरु नेपालभित्र किरात देशका आदिबासी हुन भने के तिनीहरु बाहिरबाट आएका मंगोल जातिको रक्तको समिश्रण छ?
"मलयाली तथा हिन्देशियाली समेत किरात वंशका हुन् भनी भू.पू. उ.म. धर्मरत्न यामीको मत छ । किरात वंशमध्ये पूर्व देशको काकेसस् पहाडदेखि पहाडै पहाड बढ्दै गएर बर्मा चीनसम्म फिजिएको छ । महापण्डित राहुल सँस्कृत्यायणले पनि भनेका छन् । प्रोफेसर रलिंसन भन्दछन् काँशी वंशका केही मानिस अप्रिmका महादेशबाट कुशदेशदेखि भारत पसे । केही अरब फारसको किनार तथा बेबिलोन देश तर्फबढ्दै गए । यो सब कुरा बुझदा नेपालको किराँती वंश पनि आरम्भमा कुशदेशबाटै आएको कुराको अनुमान हुन्छ ।
यो कुरा चाही के हो? परसिभलल्यण्डनको नेपाल इतिहास द्धितीय भागमा किराँतहरु द्धापर युग १५,००० वर्षजाँदा नेपालमा आई राज्य गर्न लागेको हो भनि लेखिएको छ । हिन्दूशास्त्र "योगिनतन्त्र" नामक ग्रन्थमा किरात वंशको उत्पत्ति यस प्रकार दिएको छ । कुश, द्धिपबाट आएको कंकती नाम गरेकी परम सुन्दरी कन्यासँग महादेवको संर्सग हुँदा एक पुत्र उत्पन्न भयो । त्यो व्याधा वृत्ति गर्ने, मांस सेवन गर्ने र सधै वन, बन शिकार गर्दै हिडने हुनाले त्यस उपनाम किराँत राखियो । सम्मानीय नारदमुनी थुलुङ कार्तिकको अपभ्रङस किराँत हो ।
माथि उल्लेखित इतिहासकारहरुका भनाई अनुसार किराँतीहरुको मूल थलो अप्रिmका महादेश भनेका छन् भने कसैले भारतको उत्तरी मैदान, कसैले बेबिलोन, कसैले असिरिया, कसैले सुतर, कसैले मिश्र भनेका छन् ।
किराँतीहरु बाहिरबाट भारत वर्षो समतल भूमी नेपाल उत्तर वंगला र आसाममा आई बसोबास गरे भन्ने भनाई प्राय सबै जसोको छ । भारत वर्षा रिाँतीहरुलाई आर्यहरुले हराए पछि तिनीहरु हिमालय क्षेत्रतिर आश्रय लिन पुगे । विष्णु पुराणले तिनीहरुको स्थान निर्धारण निम्न लिखित रुपमा गरेको छ । इतिहासकार धुस्वाँसायमिका अनुसार (भारत वर्षो मध्य भागमा ब्राहृमण, क्षेत्री, वैश्य र सुद्रहरु आर्यहरु), पश्चिममा यवनहरु र पूर्वमा किराँतहरु बसोबास गर्थे । फेरि उहाँले उल्लेख गरे अनुसार पछि तिनीहरु हारेपछि हिमालय क्षेत्रतिर बसाइँ सरे । सायद त्यस समयतिर तिनीहरु काठमाण्डौं उपत्यकामा प्रवेश गरे र यहाँ तिनीहरुले आफ्नो
राज्य कायम गरे । सम्भवत यो उपत्यकामा किराँतीहरुको महान सभ्यताको विकास भयो । इमानसिं चेम्जोङ्गको भनाई अनुसार किराँतीहरुको एक हाँगो अफगानिस्तान भएर हिन्दूस्तान आए र त्यहाँबाट नेपालको तर्राईको जंगल फाँडी सिमाङ्गरमा बसोबास गरे । र त्यहाँबाट तिनीहरु नेपालका विभिन्न क्षेत्रहरुमा गएर बसोबास गरे । दोश्रो हाँगो बर्माबाट ब्रहृपुत्र तरेर आसाम हुँदै मोरङ्ग आई बसोबास गरे । तेश्रो हाँगो तिब्बतबाट ताप्लिजोङ्ग र हेदाङ्गनामा आई बसोबास गरे । त्यहाँबाट तिनीहरु पर्ूव नेपालका विभिन्न पहाडी क्षेत्रमा गई बसोबास गरे । माथि उल्लेखित अधिकांश विद्धानहरुको के भनाई छ भने किरातीहरु मंगोल हुन् । प्राय सबैको भनाई छ किराँतीहरु बाहिरबाट आएका हुन् । यहाँ प्रश्न उठ्छ "मुन्धुम (वेद) थाहा नभएको हो कि" ?
आदिम कालमा किरातहरु यहिबाट गएको तर मंगोल होईनन् र नेपालका आदिबासी हुन् भन्ने भनाई रामकृष्ण प्रपन्नाचार्यको छ । उहाँले उल्लेख गरे अनुसार किरातीहरुको थर जाति जति हुन् । ती सबै नेपाल भित्रकै एक ठाउँदेखि अर्का ठाउँमा गएको मात्र बुझिन्छ । फेरि उहाँ भन्नु हुन्छ "महा भारतको किरात पर्वमा किरातीहरुको उल्लेख छ । त्यसैले नाम बन पर्वको हो । किरात पर्वको २८ देखि ४१ अध्यायसम्म शिवजीले किराँत रुप धारण गरेको प्रष्ट वर्ण्र्ााछ । यसै प्रकारले शिवपुराण ज्ञान संहिता अध्याय ६५ देखि ६७ सम्म किरातहरु सम्बन्धि कथाको साथै भगवान शंकर पनि किराँत रुपमा नै हुनुहुन्छ । यहाँसम्म कि स्वयम भगवान शंकर र पार्वती दुवैले किराती रुपको वेष भूषा बनिएर लिला गरेको इतिहास प्रष्ट छ । यसै रितले अग्नि पुराण (अध्याय १४७,३०९, । ६-१० र अध्याय ३१०-३१४ सम्म) किरातीहरुकै मूल स्वरुपको वर्ण मिल्छ । फेरि उहाँ भन्नुहुन्छ अथर्व वेदको यो मन्त्रले किरातीहरुको जन्मथलो यही हो भनेर बताएको छ । यसरी वेदमा लेखिएका कुराहरु हराउन सक्दैन । इतिहासकारहरुको भनाई अनुसार ४ हजार वर्षअगाडि पर्सियाको दक्षिण मैदानमा बस्नेहरु सोमर वंश (मंगोलहरु) भनिन्थे । किरात जाति ५/६ हजार वर्षउताका वेदमा समेत लेखेको हुँदा किरातीहरु यहि कै बसिन्दा हुन् । पछिबाट सोमर वंश आएको भए किराती र किरातीकै रक्त सम्मिश्रण भयो होला । यी सोमर वंशी किरातहरु आदिकालमै यही नेपाल किरात देशबाट एक हाँगो छुट्टिएर तिब्बत देखि ल्हासातर्फपूगी राज्य गरी बसेका र दोस्रो हाँगो काशी तिर्थ जानेहरु त्यही बसोबास गरी धेरै फैलन्दै गएकाले हिन्दुस्तान लङ्का र अर्फिका चीनसम्म पुगी राज्य स्थापित गरी बसेको र त्यहाँबाट पनि एक शाखा मंगोल आदि विभिन्न देशहरुमा पनि बसोबास गरेको कुरा इतिहासमा उल्लेखित छ, अर्थात किरात मुन्धुम र किरातको वेदमा प्रष्ट देखिन आउँछ ।
खापुहाङ समाचारहरु
© All Copyright Reserved by Khapunghang.com
Website Developed by Sudhir Limbu, Dharan, Nepal, Email: s_limbu@yahoo.com